Το Ραδόνιο

Όλοι οι άνθρωποι στην καθημερινή τους ζωή εκτίθενται στην περιβαλλοντική ακτινοβολία. Η περιβαλλοντική ακτινοβολία είναι η δόση της ακτινοβολίας την οποία ο καθένας μας λαμβάνει στη ζωή του κάθε συνηθισμένη μέρα. Οι πηγές της φυσικής ακτινοβολίας περιλαμβάνουν χερσαίες πηγές (ακτινοβολία που προέρχεται από τη διάσπαση φυσικών υπαρχόντων ραδιοϊσοτόπων στα πετρώματα και στο έδαφος), την κοσμική ακτινοβολία, ιατρικές πηγές (ακτίνες x), προϊόντα πυρηνικών δοκιμών ή δυστυχημάτων και άλλες ατμοσφαιρικές πηγές.

Σήμερα, είναι ευρέως αποδεκτό το γεγονός ότι η έκθεση του ανθρώπου σε υψηλά επίπεδα περιβαλλοντικής ακτινοβολίας έχει αρνητικές επιδράσεις στην υγεία του, χωρίς να μπορεί να προσδιοριστεί επακριβώς ένα όριο ασφαλείας. Στην περιβαλλοντική ακτινοβολία συμπεριλαμβάνεται και αυτή του στοιχείου Ραδόνιου. Το ραδόνιο -222 είναι ένα ραδιενεργό ευγενές αέριο που απελευθερώνεται κατά τη διαδικασία της φυσικής διάσπασης των στοιχείων φθόριο και ουράνιο, τα οποία είναι συνήθη και φυσικώς υπάρχοντα στοιχεία στα πετρώματα και στο έδαφος σε ποικίλες ποσότητες. Άοσμο, αθέατο και χωρίς γεύση, καθώς είναι, το ραδόνιο δεν μπορεί να ανιχνευθεί από τις ανθρώπινες αισθήσεις.

Το ραδόνιο -222 διασπάται σε ραδιενεργά στοιχεία, δύο από τα οποία το πολώνιο -218 και το πολώνιο -214, εκπέμπουν σωματίδια άλφα, τα οποία προκαλούν βλάβες στους ιστούς των πνευμόνων με εξαιρετική αποτελεσματικότητα. Τα εκπεμπόμενα αυτά σωματίδια άλφα, παράγωγα της διάσπασης του ραδονίου, ενέχονται στην πρόκληση του καρκίνου των πνευμόνων στους ανθρώπους.

Στον αέρα των εξωτερικών χώρων, όπου αυτό αραιώνεται σε χαμηλές συγκεντρώσεις, το ραδόνιο συνιστά σημαντικά μικρότερο κίνδυνο απ’ ότι στον αέρα των εσωτερικών χώρων. Στο περιβάλλον το αέρα των εσωτερικών χώρων το ραδόνιο συσσωρεύεται σε σημαντικά επίπεδα. Το μέγεθος της συγκέντρωσής του σε αυτούς τους χώρους εξαρτάται πρωταρχικά από την κατασκευή των κτισμάτων και από την ποσότητα του ραδονίου στο υποκείμενο έδαφος.

Η είσοδος του ραδονίου μέσα στο σπίτι από το έδαφος μπορεί να γίνει μέσω ρωγών στα δάπεδα και στα στοιχεία από σκυρόδεμα, μέσω των σωλήνων αποχέτευσης των δαπέδων, μέσω αντλιών φρεατίων αποστράγγισης, μέσω των κατασκευαστικών αρμών και μικροσκοπικών ρωγμών στους τοίχους. Τα επίπεδα του ραδονίου είναι γενικά υψηλότερα στις βάσεις των σπιτιών και στα δωμάτια των ισογείων τα οποία είναι σε επαφή με το έδαφος.

Το πραγματικό πρόβλημα δημιουργείται όταν ο αέρας ο μολυσμένος από ραδόνιο ή από κάποιο από τα θυγατρικά του προϊόντα εισπνέεται. Η διάσπαση του ραδονίου εκλύει σωματίδια άλφα, τα οποία είναι ιδιαιτέρως επιβλαβή για τους βιολογικούς ιστούς. Άμεσες δόσεις ακτινοβολίας άλφα στο εσωτερικό των πνευμόνων θεωρείται ότι προκαλούν περισσότερους θανάτους από καρκίνο των πνευμόνων από όσους οποιαδήποτε άλλη αιτία, με εξαίρεση το κάπνισμα.

(Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του εργαστηρίου Ιατρικής Φυσικής της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, περίπου 44 στους 10.000 κατοίκους στην Ελλάδα αναπτύσσουν θανατηφόρο καρκίνο του πνεύμονα, λόγω ραδονίου).

Ένα αποτελεσματικό πρόγραμμα για να μειωθεί ή να περιοριστεί ο κίνδυνος από το ραδόνιο στα σπίτια επικεντρώνεται σε τέσσερις κυρίως στρατηγικές: